Plast Narodowa Organizacja Skautowa Ukrainy jest największą organizacją wychowawczą dzieci i młodzieży w Ukrainie. Jest wychowawczym, patriotycznym, dobrowolnym i samorządnym stowarzyszeniem otwartym dla wszystkich bez względu na pochodzenie, rasę czy wyznanie. Głównym celem działania Plast’u jest wspieranie wychowania plastunow i plastunek – stwarzanie warunków do wszechstronnego rozwoju człowieka.

Pierwsze wiadomości o skautingu docierają do Ukrainy już w 1909-1910 r. We współczesnej historii ruchu skautowego w Ukrainie uważa się że współzałożycielami pierwszych drużyn plastowych na zasadach specyfiki narodowej i kulturowej, byli dr. Aleksandr Tysowski, Iwan Czmola oraz Piotr Franko. Owi Założycieli badając dorobek Roberta Baden-Powella, twórcy skautingu i autora książki „Scouting for boys”, w 1911 roku zastanowili się nad poszerzeniem ruchu skautowego na ukraińskich terenach. Już 12 kwietnia 1912 roku chłopcy z I-go kurenia (drużyny) im. Piotra Konaszewicza-Sahajdacznego w Gimnazjum Akademickim we Lwowie złożyli pierwsze Przyrzeczenie Skautowe. Właśnie ta data uważa się za urodziny Plastu.
Na początek pierwszej wojny światowej organizacja liczyła około 30 drużyn-kureni na obszarze tak Ukrainy Zachodniej (Galicji), jak i Ukrainy Centralnej oraz nawet Wschodniej. Pod czas tej wojny plastuny walczyli jako żołnierze Ukraińskich Strzelców Sieczowych, Ukraińskiej Armii Galicyjskiej, byli współorganizatorami Ukraińskiej Republiki Narodowej oraz Zachodnio-Ukraińskiej Republiki Narodowej. Niestety po nieudanych próbach utworzenia własnego Państwa ukraińskie ziemie etniczne zostały okupowane przez Rosją, Polską, Czechosłowacją oraz Rumunią.

Po wojnie drużyny plastowe na Ukrainie Wschodniej jeszcze pewien czas istniały, jednak po utworzeniu Ukraińskiej Republiki Radzieckiej zmuszeni były przejść do nowoutworzonych pionierów o ile istnienie Plastu jako organizacji było zakazano. Dla tego w czasach międzywojennych Plast generalnie rozwijał się na zachodnio ukraińskich terenach (Galicja, Bukowina, Priaszewszczyzna, Zakarpacie, Wołyń, Zachodnie Podole). Tu praktycznie w każdym mieście lub wsi pojawiają się plastowe drużyny działając przy szkołach, gimnazjach, cerkwiach, towarzystwach „Proswita”. Plastuny bieżą udział w organizacji wędrownych lub stacjonarnych obozów. Największy z takich obozów odbywał się na g. Sokół na podarowanej przez metropolitę Andrzeja Szeptyckiego ziemie. Później tu było zbudowano centralne osiedle plastowe w Karpatach.

Niestety wychowawcza i charytatywna działalność Plastu spotkała szalony opór ze strony polskiej władzy. Właśnie dla tego w r. 1928 Plast został zakazany na Wołyniu, a dwa lata później i w Galicji. Od tego czasu skauci ukraińscy zmuszeni byli do prowadzenia tajemniej działalności. Jedynie gdzie jeszcze mogła działać organizacja skautingu ukraińskiego było Zakarpacie, jednak po wybuchu drugiej wojny światowej ona została zakazana i na tych terenach. Pewne nieudane próby odnowienia działalności Plastu było podejmowano w czasach okupacji niemieckiej.

Po wojnie wielu Ukraińców skupiło się we t.zw. obozach DP na terenach Austrii lub Niemców Zachodnich. Właśnie tu zaczyna się kolejny etap w rozwoju ukraińskiej organizacji skautowej Plast. Plastuny odnawiają drużyny skautowe, wydają czasopisma. Centrum Plastu na ten czas mieścił się w Monachium.

Przez kilka lat Ukraińcy, a w tym i płastuny, emigrują do innych państw, a szczególnie do krajów Europy Zachodniej i Ameryki Północnej. Na początku lat 1950 już w sześciu państwach istniały krajowe organizacji Plastu. Właśnie na ich podstawie w r. 1954 dla zachowania jednolitości organizacji oraz dawnych tradycji skautingu ukraińskiego została powołana Konferencja Ukraińskich Organizacji Płastowych. Do jej obowiązków włączono było prawo wyboru przedstawicieli do światowego zarządu Płastem oraz koordynacja działalności poszczególnych organizacji krajowych na najwyższym poziomie.

Po upadku Związku Radzieckiego i utworzeniu niezależnego państwa Ukraina pojawiają się umowy do odnowienia działalności Plastu na Ojczyźnie. Dzięki metodycznej pomocy przedstawicieli z diaspory oraz nieodzownej prace poszczególnych osób z Ukrainy w grudniu 1990 roku oficjalnie było utworzono pierwszy ośrodek odrodzonego Plastu w Ukrainie – we Lwowie. Na dzień dzisiejszy lwówski ośrodek Plastu jest największym skupiskiem skautów-płastunow w Ukrainie i liczy ponad 1000 osób.
Co roku Plast organizuje w Ukrainie wielu akcji, niektóry z których już stały wizytówką plastowej działalności – coroczna akcja Betlejemski Ogień Przymierzenia w Ukrainie, charytatywne akcje na Boże Narodzenie, Dzień św. Mikołaja, Festyny Plastowej twórczości „Orlekiada” oraz  „Zorianyj wiatr”. Również organizuje się wielu obozów zimą (narciarskie), letnie (wędrowne, wodne, rowerowe, alpinistyczne) w których bierze udział do 30 tys. osób.

Na dzień dzisiejszy oficjalne ośrodki ukraińskiej organizacji skautowej Plast istnieją w dziewięciu państwach światu – w Ukrainie, Stanach Zjednoczonych Ameryki, Argentynie, Australii, Kanadzie, Niemcach, Polsce, Słowacji, Wielkiej Brytanii. Również pewne niewielkie odziały plastowe istnieją niemal we wszystkich państwach Europy oraz największych państwach światu.





Переклав Владислав Берковський.